agribank-vietnam-airlines

Đâu là lối thoát cho ngành cơ khí Việt Nam?

Hồng Hạnh
Hồng Hạnh  - 
Ngành cơ khí Việt Nam đang ghi nhận những bước tiến đáng kể, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất ô tô và xe máy. Tuy nhiên, bên cạnh tiềm năng lớn, ngành vẫn đối mặt với nhiều thách thức như hạn chế về công nghệ, chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ và năng lực nội địa hóa còn thấp.
aa
Cơ hội để ngành cơ khí đổi mới Đầu tư phát triển ngành cơ khí Doanh nghiệp ngành cơ khí: Nỗ lực cạnh tranh ngay trên sân nhà
Từ nay đến năm 2030, nhu cầu thị trường cơ khí khoảng 310 tỷ USD nhưng hiện Việt Nam mới đáp ứng 1/3
Từ nay đến năm 2030, nhu cầu thị trường cơ khí khoảng 310 tỷ USD nhưng hiện Việt Nam mới đáp ứng 1/3

Thách thức trong phát triển ngành cơ khí

Phát biểu tại Tọa đàm “Đa dạng thị trường, phát triển sản phẩm cơ khí” diễn ra ngày 9/12/2024, TS. Phan Đăng Phong, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cơ khí cho biết, ngành cơ khí Việt Nam trong những năm gần đây đã có những bước tiến lớn cả về quy mô và chất lượng. Những thành tựu này là kết quả của sự phối hợp giữa các chiến lược phát triển đồng bộ của Nhà nước và doanh nghiệp, cùng với sự nỗ lực không ngừng của các doanh nghiệp trong nước trong việc thiết kế, tiếp nhận và chuyển giao công nghệ, đồng thời đẩy mạnh đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, trong lĩnh vực sản xuất ô tô và xe máy, ngành cơ khí đã ghi nhận những bước tiến vượt bậc. Nếu trước đây, các dây chuyền lắp ráp chủ yếu do các hãng nước ngoài như Honda, Toyota, Hyundai chi phối, thì nay, Việt Nam đã tự chủ trong việc thiết kế và vận hành các dây chuyền sản xuất hiện đại. Điển hình là sự thành công của VinFast với các dòng xe VF3, VF7, VF8, chứng minh năng lực ngày càng cao của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam.

Tuy nhiên, ông Cao Văn Hùng - Giám đốc phát triển thị trường quốc tế, Công ty CP Cơ khí chính xác Smart Việt Nam chỉ ra rằng doanh nghiệp cơ khí trong nước vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn. Một trong những vấn đề lớn nhất là các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp còn nhiều bất cập, dẫn đến khó khăn trong việc tiếp cận nguồn lực để đầu tư trang thiết bị hiện đại.

Đặc thù của ngành cơ khí chính xác yêu cầu sử dụng các thiết bị công nghệ cao để đảm bảo chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, khi các doanh nghiệp Việt Nam đối mặt với những đơn hàng lớn, họ thường không có đủ máy móc chuyên dụng. Trong khi đó, các đối thủ cạnh tranh trong khu vực như Trung Quốc, Malaysia, Ấn Độ đã đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ hiện đại, khiến doanh nghiệp Việt gặp bất lợi trên thị trường quốc tế.

Thêm vào đó, năng lực sản xuất và xuất khẩu thiết bị cơ khí của Việt Nam còn hạn chế. Đối với các dự án lớn như nhà máy nhiệt điện, thủy điện, xi măng hoặc năng lượng tái tạo, tỷ lệ nội địa hóa chỉ đạt dưới 30%. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu các doanh nghiệp đầu tàu sở hữu công nghệ cốt lõi và năng lực thực hiện trọn gói các dự án lớn. Điều này khiến Việt Nam phụ thuộc vào nhà thầu nước ngoài, làm giảm cơ hội phát triển công nghiệp hỗ trợ trong nước.

Cần sự đầu tư chiến lược từ doanh nghiệp và Nhà nước

Ông Nguyễn Đức Cường, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Hà Nội nhấn mạnh rằng để phát triển bền vững, ngành cơ khí cần đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng, máy móc và hệ thống quy trình. Tuy nhiên, việc xây dựng một hệ thống quy trình hoàn chỉnh có thể mất từ 2-5 năm, đòi hỏi doanh nghiệp phải có nguồn vốn lớn, bao gồm vốn đầu tư đất đai, nhà xưởng và máy móc thiết bị.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng cần tập trung vào nghiên cứu và phát triển (R&D) để xây dựng thương hiệu riêng, thay vì chỉ làm gia công cho đối tác nước ngoài. Những doanh nghiệp muốn trở thành “sếu đầu đàn” cần đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ và mở rộng quy mô sản xuất, đồng thời cần có sự hỗ trợ từ Nhà nước và các bộ ngành trong việc triển khai các chính sách hỗ trợ phù hợp.

TS. Phan Đăng Phong đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp cơ khí Việt Nam. Cụ thể, các doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ cơ chế, chính sách của thị trường mục tiêu, đặc biệt là những chính sách đã được ký kết trong các hiệp định thương mại tự do (FTA). Điều này giúp doanh nghiệp tận dụng các ưu đãi, giảm rủi ro khi tiếp cận thị trường mới.

Bộ Công Thương, thông qua Cục Xúc tiến thương mại, thường tổ chức các chương trình xúc tiến tại các thị trường nước ngoài. Doanh nghiệp cần chủ động liên hệ để tham gia, đưa các catalogue sản phẩm và quảng bá thương hiệu của mình. Ngoài ra, việc học hỏi kinh nghiệm từ các doanh nghiệp đã thành công ở thị trường quốc tế cũng rất cần thiết.

Doanh nghiệp cần đầu tư vào nguồn nhân lực, trang thiết bị và công nghệ. Việc sở hữu công nghệ riêng không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động trong sản xuất mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Đồng thời, hiện đại hóa dây chuyền sản xuất cũng là yếu tố quan trọng để giảm giá thành và nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo ra sự bền vững trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Ngành cơ khí Việt Nam đang đứng trước những cơ hội lớn, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Để phát triển bền vững và vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp cần có sự đầu tư chiến lược vào công nghệ, nguồn lực và thị trường. Cùng với đó, sự hỗ trợ kịp thời và hiệu quả từ Nhà nước sẽ đóng vai trò quan trọng, tạo động lực giúp ngành cơ khí Việt Nam đạt được những bước tiến mới trong tương lai.

Hồng Hạnh

Tin liên quan

Tin khác

Thu thuế qua sàn Thương mại điện tử vẫn còn nhiều thách thức

Thu thuế qua sàn Thương mại điện tử vẫn còn nhiều thách thức

Trong bối cảnh thương mại điện tử (TMĐT) phát triển mạnh mẽ, việc thu thuế từ hoạt động kinh doanh trực tuyến đã trở thành vấn đề cấp thiết đối với nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Bộ Xây dựng cắt giảm tối thiểu 30% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết

Bộ Xây dựng cắt giảm tối thiểu 30% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết

Bộ Xây dựng vừa ban hành Kế hoạch số 383/QĐ-BXD, cụ thể hóa Nghị quyết 66/NQ-CP của Chính phủ bằng những mục tiêu cắt giảm mạnh mẽ: tối thiểu 30% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết, giảm 30% thời gian và 30% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính ngay trong năm 2025.
Sản lượng khai thác dầu khí của PVEP đạt 24,69 triệu tấn giai đoạn 2020-2025

Sản lượng khai thác dầu khí của PVEP đạt 24,69 triệu tấn giai đoạn 2020-2025

Ngày 11/4, tại Hà Nội, Đảng bộ Tổng công ty Thăm dò khai thác dầu khí (PVEP) tổ chức Đại hội đại biểu Đảng bộ Tổng công ty lần thứ IV, nhiệm kỳ 2025-2030.
Ứng dụng AI trong kinh doanh và quảng bá sản phẩm

Ứng dụng AI trong kinh doanh và quảng bá sản phẩm

Sáng ngày 12/4/2025, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp cùng Hội Doanh nghiệp Cơ khí - Điện TP. Hồ Chí Minh (HAMEE) tổ chức chương trình Tập huấn “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong kinh doanh và quảng bá sản phẩm”.
Đề xuất bãi bỏ một số Thông tư lĩnh vực tài chính doanh nghiệp

Đề xuất bãi bỏ một số Thông tư lĩnh vực tài chính doanh nghiệp

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý với dự thảo Thông tư bãi bỏ một số văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp.
Thúc đẩy cải cách, tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin nhà đầu tư

Thúc đẩy cải cách, tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin nhà đầu tư

Trong bối cảnh môi trường thương mại toàn cầu nhiều biến động, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) ngày 11/4 đã công bố ấn phẩm Sách Trắng 2025, đánh dấu năm thứ 16 liên tiếp hiệp hội này đồng hành cùng tiến trình cải cách và phát triển bền vững của Việt Nam.
Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam: Hành trình đổi mới và sứ mệnh xanh

Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam: Hành trình đổi mới và sứ mệnh xanh

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc vừa ký Quyết định số 733/QĐ-TTg, chính thức đổi tên Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam thành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam.
Vietnam Airlines ký Biên bản ghi nhớ với CitiBank trị giá từ 560 triệu USD

Vietnam Airlines ký Biên bản ghi nhớ với CitiBank trị giá từ 560 triệu USD

Vừa qua, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) và CitiBank - tổ chức tài chính hàng đầu của Hoa Kỳ - đã ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) về cam kết tài trợ vốn trị giá từ 560 triệu USD trở lên cho các dự án đầu tư chiến lược của Vietnam Airlines.
Giảm thiểu tác động từ chính sách thuế quan mới tới doanh nghiệp

Giảm thiểu tác động từ chính sách thuế quan mới tới doanh nghiệp

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phát đi thông báo giảm thuế đối ứng còn 10%, hoãn thi hành các mức thuế cao hơn trong 90 ngày.
Doanh nghiệp “bắt tay” chính quyền làm dự án hạ tầng

Doanh nghiệp “bắt tay” chính quyền làm dự án hạ tầng

“TP. Hồ Chí Minh hy vọng doanh nghiệp có thể tham gia các dự án lớn, nhất là hạ tầng tại thành phố", ông Võ Văn Hoan, Phó chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh bày tỏ.
AI
B - Edu
B - Finance
B - Data